20 rzeczy, których nie wiedziałeś o winie

Wino już od zarania dziejów towarzyszy człowiekowi w biesiadach. Uprawą winorośli i wytwarzaniem wina zajmujemy się od początków cywilizacji. Wino, „napój bogów”, jest nie tylko chętnie wybieranym dodatkiem do potraw czy trunkiem często pijanym w gronie przyjaciół. Dowiedz się nieco więcej na temat tego trunku.


1. Już Homer zauważył, że „wino to cudotwórca – rozwiązuje języki i uwalnia niezwykłe historie”. Czy wiecie, że Watykan, Andora  i Chorwacja są w czołówce państw, które piją najwięcej wina rocznie? Mieszkańcy Watykanu spożywają aż 62 litry wina na głowę! Polska jest daleko w tyle, z 2 litrami na mieszkańca. Za najlepsze wina powszechnie uważamy wina portugalskie, włoskie i francuskie, zaś najmniej miłośników tego trunku znajdziemy w krajach Bliskiego Wschodu.

2. Najstarsza na świecie butelka wina pochodzi z 350 r. n.e., została znaleziona w 1867 roku w grobowcu wpływowego Rzymianina i od ponad wieku jest eksponatem w Muzeum Historycznym w niemieckim mieście Pfalz.

3. Dobre wina charakteryzują się bogatym bukietem aromatycznym. Przy wyborze wina warto zerknąć na tylną etykietę – informacje na temat wyróżnieniach czy nagrodach będą stanowiły potwierdzenie wysokiej jakości. Innymi ważnymi cechami przy wyborze wina jest miejsce produkcji, proces starzenia i szczep. Warto poczytać sobie nieco o tym poczytać, jeśli zależy nam na wyborze dobrego gatunkowo wina.

4. Powszechnie uważa się, że kobiety są bardzo dobrymi sommelierami, ponieważ dzięki swojemu wyostrzonemu zmysłowi węchu są w stanie wyczuć niewielkie niuanse w smaku i zapachu wina.

5. Im starsze wino, tym lepsze – czy to prawda? Okazuje się, że najczęściej wcale tak nie jest. Wina stojące na sklepowych półkach mają swoją datę przydatności i najczęściej tracą na jakości po jej upłynięciu. Uważa się, że tylko kilka procent produkowanych win na świecie zyskuje w wyniku starzenia, a większość z nich powinna być wypita w ciągu 10 lat.

6. Istnieje sprytny sposób na schłodzenie butelki wina – aby to zrobić potrzebujemy wiaderka z lodem, do którego wsypuje się łyżkę soli. Innym sposobem jest owinięcie butelki wina w wilgotną szmatkę i wystawienie jej na działanie chłodu lub wiatru – czyli do lodówki lub za okno. Należy przy tym pamiętać o prawidłowej temperaturze serwowania wina, która różni się w zależności od jego rodzaju.

7. W kwestii temperatury, w jakiej podaje się wino – białe i różowe powinno być serwowane schłodzone, natomiast czerwone – w temperaturze pokojowej. Pamiętajmy, że im chłodniejsze wino, tym mniej aromatyczne, lecz bardziej kwasowe. Niska temperatura spowalnia także proces „uciekania” bąbelków z szampana. Im wino cieplejsze, tym więcej aromatów można w nim wyczuć. Ponadto, wysoka temperatura podkreśla słodycz wina oraz wydobywa alkohol.

8. Najwięksi producenci wina na świecie to Włochy, Francja, Hiszpania i Stany Zjednoczone. Włochy uznawane są za jedno z najstarszych miejsc produkcji wina na świecie. Obecnie funkcjonuje tam ponad milion winnic, które tworzą ok. 15% światowej produkcji wina. To z Włoch pochodzą takie gatunki win jak prosecco, chianti, marsala czy bardolino.  

9. Winorośl to chrześcijański symbol dobroczynności, nieśmiertelności i zbawienia. Grób Kazimierza Wielkiego na Wawelu przystrojono właśnie wykutą winoroślą. Pierwsze uprawy winorośli w Polsce służyły do produkcji wina mszalnego. Z czasem jednak wino wyparło słowiańskie miody pitne i rozpowszechniło się wśród wszystkich grup społecznych.

10. Szampan swoją nazwę zawdzięcza Szampanii – regionowi w północno-wschodniej Francji, gdzie jest głównie produkowany. Dwutlenek węgla przejawiający się charakterystycznymi bąbelkami tworzy się wskutek dojrzewania wina w butelkach. Leje się w nie jeszcze młode wino, a później przechowuje w piwnicach o stałej temperaturze 3-5 stopni Celsjusza, w pozycji lekko przechylonej w stronę korka butelki. Szampan jest butelkowany już od 1660 roku.

11. Prekursorami winiarstwa w Polsce byli benedyktyni i cystersi. Produkcja wina wiązała się ze znajomością praktyk winiarskich, więc na samym początku winorośle przeznaczone do wytwarzania wina znajdowały się jedynie na terenach kościelnych, klasztornych i książęcych. Pierwszą wzmiankę o polskich winnicach można znaleźć w 1136 roku w bulli gnieźnieńskiej.

12. Kieliszek do wina trzyma się za nóżkę, aby nie ogrzewać zbędnie napoju w czarce. Trzeba o tym pamiętać zwłaszcza przy spożywaniu wina białego i musującego, które podawane są schłodzone.

13. Ponoć głód panujący podczas oblężenia Paryża w czasach wojny prusko-francuskiej zmuszał mieszkańców do jedzenia szczurów i… popijania ich szampanem, którego miało być dostatek. Dość nietypowe połączenie, prawda? ;)

14. Oenofobia to…. strach i odraza w stosunku do wina.

15. We wczesnych starożytnym Rzymie, jeśli mąż przyłapał żonę na piciu wina miał pełne prawo do jej zabicia. Picie wina było wtedy męskim zajęciem, zabronionym płci przeciwnej. Ostatni rozwód z tego powodu został zarejestrowany w Rzymie w 194 r. p.n.e.

16. W Gruzji odnaleziono szczątki naczyń do przechowywania wina, które datuje się na 7,5-8 tysięcy lat. Koło zostało wynalezione natomiast w około 4 tysiąclecia p.n.e. Okazuje się zatem, że wino znane było ludzkości dłużej od koła!

17. Przeprowadzono badania mające na celu ukazanie związku między muzyką, która do nas dociera, a konsumpcją wina. Okazało się, że przy delikatnej muzyce częściej sięgamy po wina francuskie, natomiast ciężkie brzmienia z przewagą instrumentów dętych motywują do zakupu win niemieckich.

18. Aby wino mszalne mogło znaleźć swoje zastosowanie podczas Eucharystii, musi spełnić szereg wymagań, które stawia przed nim prawo kanoniczne. Ma być „naturalne, z owocu winnego i nie zepsute”. Kolor wina natomiast nie ma większego znaczenia. Kapłani, którzy z przyczyn zdrowotnych nie piją wina, mogą zastąpić je moszczem winnym. Wino mszalne sprzedawane w Polsce najczęściej jest półsłodkie.

19. Wina białe produkowane są zarówno z winogron czerwonych jak i białych. Ich jasny kolor wynika z faktu odseparowania skórek, pestek i szypułek już podczas wyciskania moszczu.

20. Już w starożytności doceniano pro-zdrowotne właściwości wina. Za najzdrowsze uznaje się czerwone wytrawne wino. Ma ono najwięcej przeciwutleniaczy, odpowiedzialnych za hamowanie procesów nowotworowych, zawiera sporo potasu, magnezu i wapnia, wspomaga przy dolegliwościach układu trawiennego i krwionośnego, reguluje poziom cukru…

Autor: Ola Włodarczyk